Bi dugubaw jɔli la, alifanta ye baarakɛminɛn nafama ye bolifɛn jɔlenw na, wa u nafa ka bon yɛrɛ. Alifanta ka fɛnw cogoya n’u baara kɛcogo bɛ tali kɛ alifanta lakanali, dususalo ani baarakɛɲɛnamaya la.
San laban ninnu na, alifanta fɛnw dilanni baarakɛyɔrɔ bɛ ka fɛn caman sɛmɛntiya. Ni dɔnniya ni seko ni dɔnko yiriwali bɛ senna, hakilitigiya kɛra sira nafama ye alifanta fɛnw dilanni na. Misali la, sensɛri hakilitigiw bɛ baara kɛ kosɛbɛ alifanta kunkankow la, minnu bɛ se ka alifanta baarakɛcogo n’a doni cogoyaw kɔlɔsi waati yɛrɛ la. Ni fɛn dɔ kɛra min tɛ fɛn ye, a bɛ se ka lasɔmi waati kɔnɔ, o bɛ alifanta lakanani ɲɛ kosɛbɛ. O waati kelen na, fɛnw ka Ɛntɛrinɛti baarakɛcogo fana bɛ yɔrɔjan kɔlɔsili kɛ alifanta fɛnw na. Ladonni baarakɛlaw bɛ se ka fɛnw baarakɛcogo lajɛ waati o waati telefɔni selilɛriw walima ɔridinatɛriw fɛ, ka kɔn ka ladonni bolodalenw labɛn, ani ka dɔ bɔ dɛsɛ hakɛ la.
Ka fara hakililata kan, sigida lakanani ni fanga dɔgɔyali fana ye alifanta fɛnw dilanni ɲɛmɔgɔ ye. Bi, suguya ɲinini min bɛ kɛ ka ɲɛsin alifanta fɛnw ma minnu bɛ baara kɛ ka ɲɛ ani minnu bɛ fanga dɔgɔya, olu bɛ ka bonya. Misali la, ɲinini ni yiriwali ani fanga-sɔrɔ-minɛnw ni fɛn wɛrɛw waleyali bɛ se ka dɔ bɔ kosɛbɛ alifanta fanga la ani ka yiriwali sabatili wajibiyalenw dafa.
Suguko siratigɛ la, diɲɛ alifanta fɛnw suguya bonya bɛ ka bonya. Dugukoloko teliya ani sow sanfɛtaw caya, o kɛra sababu ye ka dɔ fara alifanta ɲinini kan ka taa a fɛ, o min ye alifanta yɔrɔw suguya yiriwali sabati. O waati kelen na, sugu minnu bɛ ka bonya, olu ka wulili fana ye yiriwali sira kura di alifanta yɔrɔw tɔnw ma.
Nka, alifanta yɔrɔw baara fana bɛ gɛlɛya dɔw sɔrɔ. Misali la, fɛn dilannenw ka ɲumanya ni u lakanani kɔlɔsili bɛ ka gɛlɛya ka taa a fɛ, wa tɔnw ka kan ka to k’u ka fɛn dilanni hakɛ n’u ka ɲɛnabɔli sekow ɲɛ ka taa a fɛ walasa ka suguya ɲininiw dafa. Ka fara o kan, iziniw ka ɲɔgɔndan fana bɛ ka juguya ka taa a fɛ, wa tɔnw ka kan ka taa a fɛ ka fɛn kuraw don u ka fɛn dilannenw na ani ka dɔ fara u ka fɛn dilannenw nafa kan walasa ka senna sɔrɔ sugu la.